Trądzik to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim przewlekła choroba skóry, przebiegająca z okresami zaostrzeń i remisji. Najczęściej ma przebieg łagodny lub umiarkowany, jednak u części pacjentów diagnozuje się ciężkie postacie choroby. Nie da się jednoznacznie przewidzieć czasu trwania trądziku. Najczęściej wynosi on od 3 do 5 lat, jednak zdarzają się przypadki, w których zmiany trądzikowe utrzymują się dłużej niż 10 lat.
Kogo dotyka problem trądziku?
Jednym z najczęściej występujących problemów dermatologicznych, zwłaszcza u osób młodych, jest trądzik. Dotyczy on ponad 80% osób w wieku od 12 do 24 lat. Najwięcej przypadków obserwuje się u chłopców między 16. a 19. rokiem życia oraz u dziewcząt między 14. a 17. rokiem życia. Obecnie problem trądziku coraz częściej dotyczy również osób dorosłych, a jego objawy mogą utrzymywać się nawet po 40. roku życia.
Dlatego coraz częściej odchodzi się od określenia „trądzik młodzieńczy” na rzecz „trądziku pospolitego”. Do typowych objawów należą: łojotok, zaskórniki, grudki, krosty oraz blizny potrądzikowe.
Jak powstaje trądzik?
Powstawanie trądziku związane jest ze zwiększonym wydzielaniem łoju. Zmiany rozwijają się najczęściej w miejscach, gdzie występuje największa liczba gruczołów łojowych, czyli na twarzy, plecach, ramionach oraz dekolcie. Nasilenie objawów często występuje tam, gdzie zmiany są dodatkowo podrażniane, np. poprzez drapanie lub wyciskanie.
Jakie są przyczyny wystąpienia trądziku?
Przyczyny trądziku są złożone i zależą od wielu czynników. Znaczenie mają zarówno predyspozycje genetyczne, jak i gospodarka hormonalna.
Do najważniejszych mechanizmów powstawania trądziku należą:
- Łojotok – nadmierne wydzielanie łoju pod wpływem zmian hormonalnych, prowadzące do wzmożonej aktywności gruczołów łojowych.
- Nadmierne rogowacenie ujść mieszków włosowych (hiperkeratoza) – prowadzące do zablokowania ujść gruczołów łojowych i powstawania zaskórników.
- Namnażanie się bakterii – nadmiar łoju stwarza korzystne warunki do rozwoju bakterii Cutibacterium acnes, które przyczyniają się do rozwoju stanu zapalnego.
Jakie są najważniejsze objawy choroby trądzikowej?
Trądzik może objawiać się:
- nasilonym łojotokiem,
- zaskórnikami otwartymi i zamkniętymi,
- grudkami i krostami,
- guzkami oraz torbielami,
- przebarwieniami pozapalnymi,
- bliznami potrądzikowymi.
W zależności od nasilenia wyróżnia się:
- trądzik lekki,
- trądzik umiarkowany,
- trądzik ciężki.
Nieleczony trądzik może prowadzić do powstawania przebarwień, zmian naczyniowych oraz blizn potrądzikowych, które często pozostają na skórze przez wiele lat.
Jak leczyć trądzik?
Leczenie trądziku jest procesem długotrwałym, jednak odpowiednio wcześnie wdrożona terapia pozwala ograniczyć ryzyko powstawania blizn i przebarwień. Dlatego nie warto zwlekać z rozpoczęciem leczenia.
Prawidłowo dobrana terapia nie tylko łagodzi objawy choroby, ale również wpływa korzystnie na samopoczucie i samoocenę pacjenta. Najlepsze efekty uzyskuje się dzięki terapii skojarzonej.
Dobór leczenia zależy od rodzaju trądziku, nasilenia łojotoku oraz charakteru zmian skórnych. W przypadku łagodnych i umiarkowanych postaci trądziku szczególnie pomocne są peelingi medyczne. Wspomagają one regulację procesu rogowacenia ujść mieszków włosowych, zmniejszają liczbę zaskórników, ograniczają stany zapalne oraz poprawiają skuteczność stosowanych preparatów.
W leczeniu trądziku wykorzystuje się:
- terapię farmakologiczną miejscową,
- terapię farmakologiczną doustną,
- odpowiednio dobraną pielęgnację skóry,
- zabiegi medycyny estetycznej wspomagające leczenie.
